تبلیغات
حسین بن علی (ع) و دست انتقام خدایش - دفاع از اهل‌بیت (ع) هدف اصلی قیام مختار بود
 
حسین بن علی (ع) و دست انتقام خدایش

وَسَیَعْلَمُ الَّذِینَ ظَلَمُوا أَیَّ مُنقَلَبٍ یَنقَلِبُونَ
بزودی ستمکاران خواهند دانست چگونه زیر و زبر می شوند
یك محقق علوم اسلامی گفت: آنچه از موضع‌گیری‌هاى سیاسى مختار و منابع تاریخى به دست مى‏آید، این است كه هدف مهم مختار از قیام، دفاع از اهل بیت (ع)، گرفتن انتقام خون امام حسین (ع) و تشكیل حكومت، بر اساس عدالت بوده است.

به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه فارس، یكى از قیام‌هاى نشأت گرفته از نهضت خونین كربلا، قیام «مختار بن ابى عبید ثقفى» است كه به كمك شیعیان كوفه انجام و در تاریخ به نام «قیام مختار» ثبت و معرفى شد.
«مختار» آزادمردى از شیفتگان و پیروان اهل بیت (ع) بود كه در كلمات معصومین (ع) از وى به نیكى یاد شده است. او قیام خود را با شعار «یا لثارات الحسین» آغاز كرد و توانست در صحنه اجتماع، نقش بزرگى ایفا كند. وى از شخصیت‌هاى معروف و مشهور است كه كار بس بزرگ او نامش را بر سر زبان‌ها جارى كرد و از خود نام نیك بر جاى گذاشت.




او با نداى خون‌خواهى امام حسین (ع) و دیگر شهداى كربلا، از بیشتر كسانى را كه به نحوى در ریختن خون مقدس سیدالشهداء (ع) شركت داشتند و فاجعه بزرگ و غم‌بار كربلا را به‌ وجود آوردند، انتقام گرفت و آنها را به سزاى اعمالشان رساند و با این عمل توانست مقدارى از داغ و اندوه بازماندگان كربلا را بكاهد و دل شیعیان را شاد كند.
آنچه در پی می‌آید، واكاوی تمام جوانب قیام مختار و معرفی شخصیت این جنگاور محب اهل‌بیت (ع) است كه در سه بخش و در گفت‌وگو با «سید حسن فاطمی موحد» محقق علوم انسانی و پژوهشگر تاریخ اسلام از نظر می‌گذرد.

* مختار در جریان قیام كربلا

فاطمی در آغاز سخنان خود با بیان اینكه میزبانى از مسلم بن عقیل در شهر كوفه و در جریان گرفتن بیعت برای امام حسین (ع) به عهده مختار بود، گفت: زمانی كه مسلم بن عقیل از طرف امام حسین (ع) وارد كوفه شد، نخست به منزل مختار رفت و مختار میزبانى او را به به عهده گرفت و در زمینه قیام با مسلم بیعت كرد. این دلالت بر آن دارد كه مختار در صحنه مبارزه با بنى امیّه فعالیت داشته و از شخصیت‌هایى بوده كه كاملاً مورد اعتماد مسلم بن عقیل بوده است.
وی افزود: اما مختار در اواخر سال 60 هجرى در ماجراى كربلا به علت همكارى و میزبانى مسلم بن عقیل در تدارك نهضت حسینى، توسط ابن زیاد به زندان افتاد و تا بعد از جریان كربلا و شهادت امام حسین (ع) در زندان بسر مى برد. در زندان ملاقات‌هایی با میثم تمار داشت كه او نیز به دست ابن زیاد در زندان بود. میثم تمار در یكی از گفت‌وگوها به مختار چنین گفت: «همانا تو برای انتقام از خون ریخته شده امام حسین قیام می‌كنی.»

* فعالیت مختار در كوفه براى برپایى قیام

وی همچنین درباره اهداف و انگیزهاى قیام مختار گفت: از سخنان و موضع‌گیری‌هاى سیاسى مختار در زمان‌های مختلف و آنچه از منابع تاریخى و حدیثى به دست مى‏آید، این است كه هدف مهم مختار در مرحله اول، دفاع از اهل بیت (ع) و گرفتن انتقام خون امام حسین (ع) و دیگر شهداى كربلا از عوامل فاجعه عاشورا و سپس به دنبال تشكیل حكومت، بر اساس عدل و عدالت و حمایت از محرومان و مستضعفان جامعه بوده است.
فاطمی افزود: از طرفى مختار قیامش را با شعار «یالثارات الحسین» آغاز كرد تا هدف و انگیزه قیام را به خوبى نمایان سازد. این شعار سهم زیادى در گرایش شیعیان عراق به نهضت مختار داشته است و با توجه به كوتاهی‌ها و تقصیرهاى زیادى كه در جریان كربلا از خود نشان داده بودند، در ندامت شدیدى قرار گرفته و به دنبال جبران خطاى بزرگشان بودند.
این محقق ادامه داد: مختار در نامه‌ای محرمانه كه از زندان كوفه نوشته بود، به باقیمانده توابین كه در جنگ با ابن زیاد، جان سالم به در برده بودند، ضمن تجلیل از حركت انقلابى آنان، بشارت داد كه «من به زودى به اذن الهى از زندان آزاد خواهم شد و دشمنان را از دم تیغ خواهم گذراند و در هر كجا كه باشند نابودشان خواهم كرد» و با این كلام خود، هدف از قیامش را برخورد با دشمنان اهل بیت (ع) و قاتلان امام حسین (ع) اعلام كرد.
این پژوهش‌گر تاریخ اسلام در ادامه سخنان خود تأكید كرد: البته مختار پس از ملاقات با «محمد بن حنفیه» در مدینه، به سوى كوفه حركت كرد و در پانزدهم رمضان سال 64 هجرى كه حدود شش ماه از مرگ یزید مى‏گذشت وارد كوفه شد و این در حالى بود كه شهر به صورت خودجوش شورش كرده بود و «عمرو بن حریث» عامل ابن زیاد و دست نشانده بنى‌امیه را از شهر اخراج كرده بودند و «عامر بن مسعود» را كه از مخالفان حكومت ظالمانه بنى‌امیه بود، به جاى او قرار داده بودند.
وی افزود: مختار با ورودش به كوفه، اولین مسئله‏اى را كه در میان هواداران خود و شیعیان مطرح كرد این بود كه این مأموریت از جانب محمد بن حنفیه به وى سپرده شده است. مختار به خوبى مى‌دانست كه شیعیان در صورتى با وى همكارى مى‏كنند كه او را پیروی واقعى و مدافع اهل بیت (ع) بدانند و این كار را با اجازه آنان انجام دهد. او در جمع گروهى از شیعیان كه استقبال خوبى از وى به عمل آورده بودند، به نامه محمد حنفیه درباره مقبولیت مختار نزد او را اشاره كرد و خود را مأمور اهل بیت (ع) عنوان كرد.
فاطمی در ادامه سخنان خود اظهار كرد: مطرح شدن این امر از جانب مختار موجب شد تا پیروان اهل بیت (ع) گرایش بیشترى به او پیدا كنند؛ چرا كه او حركت انقلابى خود را با اجازه مردى از اهل بیت (ع) آغاز كرده بود و مردم امیدوار بودند كه بار دیگر عدالت علوى كه طعم آن را در حكومت امام على (ع) چشیده بودند، در جامعه پیاده شود.
وی افزود: این مسأله آن‌قدر اهمیت داشت كه گروهى از سران شیعه تصمیم گرفتند، براى تحقیق بیشتر و براى آنكه یقین كامل به این امر پیدا كنند، به مكه بروند و نظر محمد بن حنفیه را شخصاً و مستقیم جویا شوند. آنان رهسپار مكه شدند و به حضور محمد بن حنفیه رسیدند و در ملاقات با فرزند امیرالمؤمنین با نظر مثبت ایشان مواجه شدند.

* آغاز قیام با شعار «یا لثارات الحسین»

این نویسنده مقالات دینی در بخش دیگری از سخنان خود بیان كرد: «ابراهیم بن مالك» با توافق قبلى، شب سه شنبه 12 ربیع الاول سال 66 هجرى اذان گفت و به امامت او نماز جماعت خوانده شد و پس از آن با جمعیت همراه كه همه مسلح و آماده رزم بودند به سوى منزل مختار حركت كردند تا به این طریق آغاز قیام را اعلام كنند و به گوش حاكمان كوفه برسانند. «عبدالله بن مطیع» نماینده ابن زبیر در كوفه، از قبل اعلام حكومت نظامى كرده بود و بر این اساس، رئیس پلیس حكومت یعنى «إیاس بن مضارب» راه را بر ابراهیم و همراهان او بست و نگذاشت به مسیر خود ادامه دهند. ابراهیم با شجاعت و مهارت خاصى او را كشت و به دنبال آن، بقیه افرادش پا به فرار گذاشتند.
وی افزود: وقتی این خبر مسرت‌بخش به مختار رسید، آن‌ را به فال نیك گرفت و قرار شد تا قیام عمومى را همان شب آغاز كنند و به تأخیر نیندازند.
وی همچنین به انتخاب شعار «یا لثارات الحسین» به وسیله مختار اشاره كرد و گفت: مختار با مشورت فرماندهانش، به خصوص ابراهیم بن مالك و با برنامه دقیق و منظم به سازماندهى نیروهاى انقلابی كه راه انداخته بود، مبادرت ورزید. سربازان مختار كه با سربلندى و عزت و شرف به مختار پیوسته بودند و با حرارتى وصف‌ناشدنى مى‌جنگیدند، شعار «یا لثارات الحسین» بر شور و حرارتشان مى‌افزود و خون‌هایشان را به جوش مى‏آورد. هرگاه این شهار فریاد زده می‌شد، چشم‌ها را پر از اشك مى‌كرد و در مقابل، دشمنان را سخت مرعوب و به وحشت مى‏انداخت.

* نام تعدادی از جانیان دشت كربلا كه به دست مختار كشته شدند

فاطمی در بخش دیگری از این گفت‌وگو به اسامى عده‏اى از كسانی كه در حادثه كربلا نقش داشتند و در حكومت مختار كشته شدند، اشاره كرد و گفت: «عبیدالله بن زیاد»، در جنگ با ابراهیم بن مالك اشتر كشته شد. سر او را از بدن جدا كردند و نزد مختار بردند و مختار آن را نزد محمد بن حنفیه فرستاد. «عمر بن سعد» و پسرش «حفص» هم از دیگر آمران لشگر یزید در عاشورا بودند كه مختار آنها را به قتل رسانید. زمانی كه فرستادگان مختار، عمر بن سعد را به قتل رساندند، دستور قتل پسر عمر بن سعد نیز از طرف مختار صادر شد و آن دو به درك واصل شدند. مختار بعد از اشاره به سرهای آنها گفت: «این [سر عمر بن سعد] به ازای حسین و آن [سر حفص] به ازای علی بن حسین ...» مختار سر هر دو را هم‌راه نامه‏اى نزد محمد بن حنفیه فرستاد.
وی افزود: از دیگر كشته‌شدگان به دست مختار، «حصین بن نمیر» است كه در یورش وحشیانه لشگركشى یزید به مكه و مدینه از فرماندهان اصلى بود و در جریان كربلا از فرماندهان ابن زیاد و جانیان اصلى بود . وى در جنگ با ابراهیم بن مالك كشته شد و سر او را از بدن جدا كردند و نزد مختار فرستادند. «شمر بن ذى الجوشن» هم از انتقام مختار در امام نماند. او از ترس جانش، از شهر گریخته بود تا در چنگال عدالت و انتقام گرفتار نیاید. كشته شدن او به دو طریق بیان شده است. در یك نقل آمده است كه او در درگیرى با نیروهاى مختار كه براى دستگیرى وى فرستاده شده بودند، به درك واصل شد و سپس سر او را از بدن جدا كرده و به كوفه بردند و در نقل دیگرى در «بحارالانوار» آمده است كه او را به اسارت خود درآوردند و با همان جراحات به كوفه بردند و در شهر به امر مختار سر او را از بدن جدا كردند و بدنش را در روغن جوشان انداختند.
وی ادامه داد: انتقام از فرمانده‌های اموی دشت كربلا به اینجا ختم نشد. مثلاً به امر مختار دست و پاى «حرملة بن كاهل» را قطع كردند و بدنش را سوزاندند. مختار دستور داد، «خولى بن یزید اصبحى» ـ حامل سر امام حسین (ع) تا كوفه ـ را به قتل برسانند و بدن كثیفش را به آتش بكشند. و «حكیم بن الطفیل» هم قبل از آنكه مختار در باره او دستورى صادر كند، به دست شیعیان تیرباران شد. «زید بن رقاد» را با پرتاب تیر و سنگ از پا در آوردند و بدن نیمه جانش را به آتش كشیدند. «سنان بن أنس» هم در ابتدا توانسته بود در جریان انتقام‌گیرى مختار از معركه فرار كند و به بصره متوارى شود. مختار دستور داد خانه‌اش را خراب كنند و بعد افرادى را گمارده بود تا در فرصت مناسب او را دستگیر كنند و به كوفه بیاورند تا اینكه وى را بین «عذیب» و «قادسیه» پیدا كردند. انگشت‌هاى او را قطع كردند و سپس دست‌ها و بعد پاها و در نهایت بدن او را در دیگ روغن زیتون در حال جوش انداختند.
وی گفت: «عبدالله بن أسید»، «مالك بن النسیر البدّى»، «حمل بن مالك المحاربى» از دیگر كشته‌شدگان در قیام مختار بودند. همچنین درباره «بجدل بن سلیم الكلبى» انگشتر امام (ع) را ربوده و انگشت‌هاى امام را قطع كرده بود، هم آمده كه مختار دستور داد دست‌ها و پاهاى او را قطع كنند و رهایش كنند تا بمیرد. «رقاد بن مالك» و «عمر بن خالد» و «عبدالرحمان البجلى» و «عبداللَّه بن قیس الخولانى» نیز از خشم انتقام مختار در امان نماندند. «عمرو بن صبیح الصدائى» هم به مختار مى‌گفت كه در كربلا تنها با نیزه بر بدن‌ها زخم وارد مى‌كردم و احدى را به قتل نرساندم. مختار دستور داد آن قدر با نیزه به او بزنند تا بمیرد.
فاطمی ادامه داد: «اسحاق بن حوبة»، «أخنس بن مرثد»، «حكیم بن طفیل السبیعى»، «عمربن صبیح الصیداوى»، «رجاء بن منقذ العبدى»، «سالم بن خیثمة الجعفى»، «واحظ بن ناغم»، «صالح بن وهب الجعفى»، «هانى بن ثبیت»، «أسید بن مالك»، «زیاد بن مالك»، «عمران بن خالد»، «عبدالرحمن بن أبى خشكارة البجلى»، «عبداللَّه بن قیس الخولانى»، «الهبیاط بن عثمان بن أبى زرعة الثقفى» و «عبدالرحمن بن عثمان بن أبى زرعة الثقفى»، «عثمان بن خالد بن أسیر»، «أبى أسماء بشر بن سوط القابضى» از دیگر جنایت‌كنندگان دشت نینوا بودند كه به دستور مختار به قتل رسیدند.
ادامه دارد ...
انتهای پیام/ك/3





نوع مطلب : حاشیه های مختارنامه، 
برچسب ها : دفاع از اهل‌بیت (ع) هدف اصلی قیام مختار بود، مختارنامه، عاشورا، قیلم مختار، شهادت مختار، سریال مختار، تاریخ صدر اسلام، سسایت رمسی مختارنامه،


    


درباره وبلاگ

مجموعه مختارنامه روایتگر زندگی یكی از شخصیت های بزرگ تاریخ شیعه ، مختاربن ابوعبیده ثقفی است كه پس از واقعه جانسوز عاشورا به خونخواهی از حضرت سید الشهداء (ع) برخاست و در سال 66 هجری قیام خود را آشكار كرد و موفق شد بر دشمنان اهل بیت غلبه یافته و اكثر قریب به اتفاق كسانی را كه در واقعة عاشورا دست داشتند به سزای اعمال زشتشان برساند .

آدرسهای دیگر سایت :
wWw.mokhtarnameh.3de.ir
wWw.mokhtarnameh.sub.ir
wWw.mokhtarnameh.tk

ایمیل مدیر: milad_heydari_2010@yahoo.com

مدیر وبلاگ : میلاد حیدری
نویسندگان
-->
نظرسنجی
بهترین بازیگر مختارنامه کیست؟











جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :